Ration Watap Update नवीन वर्षाच्या सुरुवातीलाच रेशनिंग व्यवस्थेमध्ये केंद्र आणि राज्य सरकारने काही महत्त्वाचे बदल केले आहेत. ६ जानेवारी २०२६ रोजी प्राप्त झालेल्या ताज्या माहितीनुसार, उद्या म्हणजेच ७ जानेवारीपासून रेशन दुकानदारांकडे नवीन नियमावली लागू होत आहे. यानुसार, ज्या नागरिकांनी शासनाच्या अटींची पूर्तता केली आहे, केवळ त्यांनाच मोफत रेशनचा लाभ मिळणार आहे.
खालील नियम आणि बदल नीट समजून घ्या, जेणेकरून तुमचे रेशन बंद होणार नाही.
१. ई-केवायसी (e-KYC) अनिवार्य Ration Watap Update
सरकारने स्पष्ट केले आहे की, ज्या रेशन कार्डधारकांनी अद्याप आपली ई-केवायसी (e-KYC) पूर्ण केलेली नाही, त्यांना ७ जानेवारीपासून मोफत धान्य मिळण्यास अडचणी येऊ शकतात.
- काय करावे? तुमच्या रेशन कार्डावरील सर्व सदस्यांचे आधार प्रमाणीकरण (Biometric) रेशन दुकानावरील पॉश (e-PoS) मशीनवर जाऊन किंवा ‘मेरा रेशन’ ॲपद्वारे पूर्ण करणे आवश्यक आहे.
- परिणाम: केवायसी न केल्यास संबंधित सदस्याचे नाव रेशन कार्डवरून कमी केले जाऊ शकते.
२. या पात्र कुटुंबांनाच मिळणार लाभ
राष्ट्रीय अन्न सुरक्षा अधिनियमांतर्गत (NFSA) मोफत रेशनचा लाभ केवळ खालील दोन श्रेणीतील कार्डधारकांनाच मिळेल:
- अंत्योदय अन्न योजना (AAY): अत्यंत गरीब कुटुंबांना प्रति कार्ड ३५ किलो धान्य (२१ किलो गहू आणि १४ किलो तांदूळ) मोफत मिळेल.
- प्राधान्य कुटुंब लाभार्थी (PHH): या कार्डवरील प्रत्येक सदस्याला ५ किलो धान्य (३ किलो तांदूळ आणि २ किलो गहू) मोफत दिले जाईल.
३. ‘सहा महिने’ धान्य न घेतल्यास कार्ड होणार बंद
नवीन नियमानुसार, जर एखादा कार्डधारक सलग ६ महिने रेशन दुकानातून धान्य उचलत नसेल, तर त्याचे रेशन कार्ड ‘इन-ॲक्टिव्ह’ (Inactive) केले जाणार आहे. सरकारचा असा समज आहे की, संबंधित कुटुंबाला मोफत धान्याची गरज नाही किंवा ते कुटुंब त्या पत्त्यावर राहत नाही.
४. ‘वन नेशन, वन रेशन कार्ड’ अंतर्गत सुविधा
तुम्ही महाराष्ट्राचे रहिवासी असून कामासाठी दुसऱ्या जिल्ह्यात किंवा राज्यात राहत असाल, तरीही तुम्हाला तिथे रेशन मिळेल. ७ जानेवारीपासून या प्रणालीमध्ये अधिक पारदर्शकता आणली जात असून, बायोमेट्रिक्स दिल्यानंतर तुम्हाला तुमच्या हक्काचे धान्य कोठेही मिळू शकेल.
धान्य वाटपात झालेला बदल (जानेवारी २०२६ पासून)
या महिन्यापासून धान्याच्या प्रमाणात काही बदल करण्यात आले आहेत:
- गहू आणि तांदूळ: काही जिल्ह्यांत तांदळाचे प्रमाण वाढवून गव्हाचे प्रमाण कमी करण्यात आले आहे.
- ज्वारी/बाजरी: भरड धान्याचा (Millets) पुरवठा उपलब्धतेनुसार काही विशिष्ट क्षेत्रांतच केला जाईल.
तुमचे रेशन कार्ड चालू आहे की नाही? असे तपासा:
१. ‘मेरा रेशन’ (Mera Ration) ॲप डाऊनलोड करा. २. तुमचा रेशन कार्ड क्रमांक किंवा आधार क्रमांक टाका. ३. ‘Eligibility Status’ वर क्लिक करून तुम्हाला किती धान्य मिळणार आहे, हे तपासा.